انتظار «سیاست گذاری» از نهادی که خود نیازمند سیاستگذاری است

امام جمعه و رییس شورای فرهنگ عمومی، از چالش های این نهاد می گوید.15

نمی شود افراد را از فضای مجازی منع کرد.

مریم عارفی پور- فرهنگ به مجموعه رفتارها، باورها، اعتقادات و عادات هر جامعه گفته می شود که به وسیله ی آن حرکت مردم جامعه را جهت می بخشد و مسیر آن ها را مشخص می کند. بنابراین می توان گفت فرهنگ نظم دهنده ی رفتار افراد، و یک امر اجتماعی است. ۱۴ آبان روز فرهنگ عمومی نام گذاری شده است. قرار گرفتن واژه ی عمومی پس از فرهنگ به آن عمومیت می دهد و همه ی جهات فرهنگی هر جامعه را در برمی گیرد و در واقع به آن حالت عام می بخشد.

به مناسبت روز فرهنگ عمومی، گفتگویی درباره ی وضعیت و کم و کیف شورای فرهنگ عمومی با امام جمعه شهرستان انجام دادیم. سیدقاسم یعقوبی که از اواسط مرداد ماه سکاندار این سمت مهم شده است و در حال حاضر با پذیرش این سمت، رییس شواری فرهنگ عمومی شهرستان هم می باشد و هدایت این نهاد برنامه ریزی را برعهده دارد.

 

تاریخچه و اهداف شورای عالی

 انقلاب فرهنگی

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، و ضرورت انقلاب فرهنگ عمومی، این شورا بنا به دستور بنیان گذار انقلاب، در سال ۱۳۶۳ تشکیل شد و وظیفه ی سیاست گذاری امور فرهنگی جامعه را بر عهده گرفت.

شورای فرهگ عمومی به عنوان یکی از شوراهای اقماری شورای عالی انقلاب فرهنگی به ریاست وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در مجموعه وزارت فرهنگ ‌و ارشاد اسلامی فعالیت دارد و در هر شهرستان، ریاست این شورا برعهده ی امام جمعه می باشد.

از آئین نامه مصوب این شورا بر می آید که وظیفه ی اصلی آن، سیاست گذاری، برنامه ریزی و بررسی و تجزیه و تحلیل شرایط و جریانات فرهنگی کشور است. وظیفه ای که می توان گفت جنبه اجرایی نداشته و بیشتر بر هماهنگ سازی کوشش‌های فرهنگی، هنری و تبلیغی در سازمان‌ها و نهادهای مختلف دلالت  دارد.

 شورای فرهنگ عمومی در نیشابور

حجت الاسلام سیدقاسم یعقوبی فرهنگ عمومی را این گونه تعریف می کند: فرهنگ مجموعه مسائلی است که جامعه را به سمت تعالی پیش می برد و همیشه جلو سایر مسائل اجتماعی قرار دارد و امور دیگر اجتماعی و انسانی تحت تاثیر آن قرار می گیرد.

وی ادامه داد: «عمومی» از این جهت قید شده که از اعتقادات، سنت ها، رسوم، سبک معیشت و زندگی مردم به وجود می آید و حالت عمومی داشته و شامل مسائلی است که اکثریت جامعه را به پیش می راند که شامل سبک زندگی، مسائل قومی و زبانی می شود.

یعقوبی در پاسخ به ارزیابی خود فضای فرهنگی نیشابور می گوید: نیشابور شهری مذهبی است و صبغه ی دینی عمیق و پرآوازه ای دارد و فرهنگ دینی منبعث از اعتقادات اسلامی مردم بسیار فراگیر و عمیق است، این مسئله همه ی بخش های جامعه را در برگرفته و در سطوح و بخش های مختلف جامعه خوب است. اگر چه در بعضی بخش ها عمق کمتر و در بعضی دیگر عمق بیشتری دارد. در مجموع این صبغه ی دینی در همه ی سطوح جامعه حکم فرماست و دیده می شود و این امر می تواند زمینه ی خوبی برای برقراری فرهنگ عمومی و وحدت جامعه و پیشگیری از چالش های فرهنگی و اجتماعی باشد.

وی معتقد است: در مجموع وضعیت فرهنگی نیشابور قابل قبول است اگرچه نیازمند مراقبت شدید است. چرا که نیشابور از جمله شهرستان هایی است که از نظر تهاجم فرهنگی زمینه ی مانور دارد؛ چه به لحاظ این که در مسیر رفت و آمد مشهد مقدس قرار دارد و چه به لحاظ اینکه شهره جهانی دارد و طبیعتا کسانی که به دنبال نفوذ فرهنگی اند، چشم شان به نیشابور است. از سویی به لحاظ این که نیشابور دارای سابقه ی برجسته است، می تواند یکی از شهرهایی باشد که دشمن از آن واهمه دارد و در جنگ نرم و فرهنگی نیشابور به عنوان سنگر محکمی است و دشمن تلاش می کند به نوعی به این سنگر نفوذ پیدا کند.

شورا به اهداف خود نرسیده است

شورای فرهنگ عمومی در پاسخ به سوال خبرنگار «خیام نامه» در مورد ضرورت وجودی این شورا و میزان رسیدن به  اهداف خود تصریح دارد: اگر چه شورا تا کنون اقداماتی خوبی صورت گرفته اما به اهداف اصلی اش نرسیده و دلیل آن این است که آن اهداف متعالی است و رسیدن به آنها چه از نظر زمانی و چه از نظر اینکه مسائل فرهنگی و تهاجمی در شهرها بسیار شدید است. شورای فرهنگ عمومی برای مقابله با این تهاجم و پیشبرد اهداف فرهنگی مثبت خود، لازم است جلسات متعدد و منظمی داشته باشد و هماهنگی لازم بین نهادهای فرهنگی را برقرار کند.

وی ادامه داد: آخرین جلسه ی شورای فرهنگی ۱۶ مهرماه بود و علی القاعده اگر مانعی پیش نیاید باید هر ماه جلسه ی شورای فرهنگ عمومی برگزار شود. اما از زمان حضور من در نیشابور تا کنون یک جلسه برگزار شده و موانعی مانند عدم حضور فرماندار مانع تشکیل جلسات شده است. امیدواریم بتوانیم هر ماه این جلسه را برگزار کنیم.

امام جمعه ی نیشابور درباره تداخل حوزه های سیاست گذاری این نهاد با وظایف دیگر نهادهای اجرایی مانند ارشاد گفت: نهادهای فرهنگی مجری اند و شورای فرهنگ عمومی سیاست گذار است و طبیعتا نهادهای اجرایی باید سیاست های شورای فرهنگی را اجرا کنند. رییس ارشاد هم خود دبیر شورا است و هم یکی از مجریان سیاست های شورای فرهنگ عمومی و طبیعتا تداخلی ایجاد نمی کند. وی تاکید می کند: ممکن است تفاوت سلیقه وجود داشته اما آن چه که در شورای فرهنگ عمومی امضا می شود مورد توافق همگان است.

بیکاری، تاخیر ازدواج و اعتیاد، ریشه بسیاری از مشکلات

یعقوبی ضمن سلیقه ای ندانستن فرهنگ دینی، مهم ترین معضلات فرهنگی نیشابور را ناشی از بیکاری جوانان، ازدواج و اعتیاد دانست و گفت: پیامد این ها یکی مسئله ی طلاق است و یکی خشونت هایی که در گوشه کنار اتفاق می افتد و بعضی ناهنجاری هایی که از نظر اخلاقی ایجاد می شود که برخی از این ها به مسئله ی بیکاری و سایر مشکلات بر می گردد.

وی در خصوص اقدامات شورای فرهنگ عمومی در باب معضلات فرهنگی گقت: یکی از مصوبات  درباره ی طلاق، این بوده که  متقاضیان طلاق ابتدا به «شورای صلح» معرفی می شوند که این شورا متشکل از نخبگان، نیروهای فرهنگی و روحانیون است که منازعات خانوادگی را در مرحله ی اول، دعوت به صلح می کند و گزارشی که اخیرا ارائه شده، از موفقیت ۳۵ درصدی شورای صلح خبر می دهد. یعنی توانسته ۳۵ درصد از نزاع های خانوادگی را به صلح و سازش بدل کند و این امر نشان از موفقیت آن دارد.

وی ادامه داد: درباره مسئله ی اشتغال نیز، شورای فرهنگی نمی تواند اقدام چندانی انجام دهد و بیشتر نهادهای اجرایی و دولت باید وارد این حوزه شوند.

فضای مجازی و فرهنگ عمومی

امام جمعه نیشابور در پاسخ به این سوال که شورای فرهنگ عمومی با توجه به گسترش فضای مجازی و بررسی های این شورا در خصوص تاثیرات فرهنگی فضای مجازی، می گوید: برنامه ی منسجم و مدونی که قابل ارائه باشد، مطرح نیست اما در جلسات شورا در باب این موضوع بحث شده و یک سری نیروهایی در نظر گرفته شده تا در این کار وارد شوند و فعالیت داشته باشند.

امام جمعه ی نیشابور در رابطه با استفاده از نیروی نخبه و دانشگاهی و استفاده از تحقیقات علمی آن ها در شورای فرهنگ عمومی گفت: از زمان حضور من در این سمت تا کنون چنین طرحی اجرا نشده است. البته در دیگر جاها این کار را انجام داده ام ولی در نیشابور تا جایی که می دانم کاری صورت نگرفته و اگر پیش از آن کاری انجام شده است، بی اطلاع هستم.

وی میزان پیشبرد اهداف این شورا در هدایت فرهنگ نیشابور راضی کننده ندانست و گفت: گزارش هایی که از عملکرد آن ارائه شده، بد نیست اما راضی کننده هم نیست.

وی درباره پیگیری مصوبات شورای فرهنگ عمومی گفت: شورا پیگیر مصوبات خود و نحوه ی اجرای آن هست اما دادگاه و ضمانت اجرایی نداریم و از طریق نهادهای مربوطه پیگیری می کنیم و معمولا پاسخ مثبت دریافت می کنیم.

به نظر می رسد شورای فرهنگ عمومی که قاعدتا نقش تئوریک و جایگاه نظری جدی تری دارد تا ورود به مسایل اجرایی، هنوز تا رسیدن به شان واقعی خود، که استفاده از توان پژوهشی و علمی جامعه، به ویژه برای ورود به ماهیت وظایف خود فاصله زیادی دارد. و تا طی نشدن این فاصله، انتظار سیاست گذاری های جدی فرهنگی با درک مقتضیات جامعه، از این نهاد، دور از واقع بینی است. گویا این نهاد بیش از هر چیز به سیاستگذاری برای خود نیاز دارد.

رییس این شورا هم گویا خود بیش از هر چیز، عدم برگزاری منظم جلسات را به عنوان چالش این نهاد می داند و  تقاضای اول او این است که این شورا در آینده به صورت مرتب جلسات خود را برگزار کند و دبیرخانه اش فعال تر باشد و با استقرار فرماندار که طبیعتا نقش مهمی در این شورا دارد و می تواند پشتیبانی کند، روند شورا بهبود یابد.

امام جمعه در پایان این گفت و گو درخواستی هم از جوانان شهرستان مطرح می کند، کسانی که به گفته او بیش از هر قشری در معرض آسیب های فرهنگی قرار دارند. او از جوانان می خواهد  که مقوله ی فرهنگ را جدی تلقی کنند و هرگونه غفلت از آن، خسارت های غیرقابل جبرانی دارد، مخصوصا با احتیاط و آگاهی وارد فضای مجازی شوند و با نیروهای مومن و خبره مشورت کنند.

وی با بیان این که نمی توان افراد را از ورود به فضای مجازی منع کرد، گفت: اما باید متوجه باشند که این فضا، فضایی است که دوست و دشمن در آن حاضرند، و دشمن در آن با نقاب و تزئین شده و آرایش کرده به میدان می آید.

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.