انتخاب مسیر زندگی در سال نهم؛ انتخاب یا اجبار . نگاهی به تغییرات شیوه انتخاب رشته تحصیلی و دغدغه های خانواده ها

 

imagespl1مریم عارفی پور– اجرای طرح هدایت تحصیلی از سال ها پیش در حال اجراست و با بررسی نمرات در سال اول متوسطه دوم، اولویت های دانش آموز مشخص می شود و بر اساس آن می تواند انتخاب رشته کند. به گفته ی رئیس آموزش و پرورش نیشابور ، اجرای طرح هدایت تحصیلی، که اجرای آن برای نخستین بار از امسال در پایه نهم (به جای پایه دهم) آغاز شده است، کاملا بر اساس شاخص های علمی است. به گفته قوامی نژاد، بر خلاف اظهارات برخی والدین که به انتخاب اجباری رشته و بدون حق انتخاب دانش آموز معترض اند، اجباری در کار نبوده و حق انتخاب دانش آموزان در آن لحاظ شده است.

 

رشته ی تجربی در صدر انتخاب

دانش آموزان

رییس اداره آموزش و پرورش نیشابور، در گفتگو با خبرنگار «خیام نامه» گفت: در حال حاضر ۳۶ درصد از دانش آموزان سال اولِ متوسطه دوم به رشته های کارودانش هدایت شده اند و مابقی وارد رشته های نظری شده اند و در این میان بیشترین دانش آموز را رشته تجربی دارد و پس از آن رشته ی انسانی در رتبه دوم و رشته ی ریاضی نیز کمترین انتخاب را دارا بوده است.

وی افزود: از ابتدای شکل گیری آموزش و پرورش، طرح هدایت تحصیلی در پایه دهم اجرا می شد اما اکنون با توجه به تغییر در نظام آموزشی، در پایه نهم دانش آموز هدایت تحصیلی می شود.

رییس اداره آموزش و پرورش درباره ی کمبود ظرفیت در برخی رشته ها، گفت: برخی رشته ها مانند رشته های فنی و حرفه ای با تقاضای بیش از ظرفیت مواجه هستند که برای حل مشکل، قانونِ خارج از دستگاه اجرا می شود به این صورت که درس های نظری توسط آموزش و پرورش گذرانده می شود اما دروس عملی را خارج از مدرسه و با کمک گرفتن از کارخانه ها و موسساتی که امکانات کافی دارند، می  گذرانند.

فرهنگ سازی برای هدایت تحصیلی ضروری است

اجرای هدایت تحصیلی قطعا با موانع و مشکلاتی مواجه است که یکی از این مشکلات اعتراض اولیاء و دانش آموزان درباره ی رشته ی پیشنهادی آنهاست چرا که اجرای این طرح در ابتدا ایراداتی دارد و ممکن است دانش آموز احساس کند حق او ضایع شده است. پیش از اجرای طرح هدایت تحصیلی، دانش آموزان صرفا بر اساس علاقه، انتخاب رشته می کردند و سایر شاخص ها مورد بررسی قرار نمی گرفت. طبیعی است که اجرای این طرح، در ابتدا با مخالفت والدین و دانش آموزان مواجه باشد و فرهنگ سازی کامل آن، زمان بر خواهد بود.

یکی از مشکلات اصلی دانش آموزان، عدم امکان انتخابِ رشته ی مورد علاقه شان است. قوامی نژاد در این باره گفت: سال گذشته آزمونی برگزار می شد که نتیجه ی این آزمون در تراز دانش آموز برای انتخاب رشته موثر بود، متاسفانه برخی دانش آموزان این آزمون را جدی نگرفتند و در نهایت نتواستند به رشته ی مورد علاقه شان وارد شوند.

وی درباره برگزاری آزمون ها گفت: از سال تحصیلی آینده یک آزمون در پایه ی هفتم و دو آزمون در پایه هشتم و دو آزمون دیگر در پایه نهم برگزار می شود. در نهایت نمرات کسب شده از این آزمون های سه ساله و نمراتی که در طول سال تحصیلی کسب می کنند، در انتخاب رشته تاثیرگذار خواهد بود.

یکی دیگر از مشکلات این روش، اعتراض والدین و عدم آگاهی شان از نحوه اجرای طرح و مزایای آن است.

رییس آموزش و پرورش در این باره می گوید: برای اجرای هر طرحی باید اطلاع رسانی کافی صورت گیرد و فرهنگ سازی انجام شود. والدین معترض، با مراجعه به ما و پس از توضیح این طرح و کسب اطلاعات، متوجه فواید آن می شوند و با ما در اجرای بهتر این طرح همراه می شوند.

سوال دیگری که در این زمینه مطرح می شود، بحث تعدیل رشته هاست، چرا که در چند سال گذشته، هجوم دانش آموزان به سوی رشته ی تجربی بوده و بیشترشان به انتخاب این رشته علاقمند بودند.

قوامی نژاد در این باره می گوید: در این طرح بر اساس شاخصه های استعداد، نظر مشاور، نظر اولیا و نمراتی که دانش آموز در دروس تخصصی هر رشته کسب نموده، تراز وی مشخص شده و بر اساس آن تا ۱۲ الویت برای وی در نظر گرفته می شود.

بنابراین همه ی شاخص ها برای انتخاب درست و عاقلانه در نظر گرفته می شود و در نهایت دانش آموز با نظر مشاور و گرفتن نظر کتبی ولی، انتخاب رشته می کند و این طرح می تواند وضعیت کاریابی را در آینده بهبود بخشد.

قوامی نژاد در پایان گفت: پس از اضافه شدن پایه ششم به نظام آموزشی، اولین سالی است که طرح هدایت تحصیلی اجرا می شود، بدیهی است که با موانع و مشکلاتی روبرو باشد اما قطعا از گذشته بهتر است. دانش آموزان پیش از این آزمون هایی را که در کلاس هفتم، هشتم و نهم برگزار می شد، جدی نمی گرفتند بنابراین در انتخاب رشته ی خود ناکام می ماندند. اما از این پس با اطلاع رسانی درست و برگزار شدن جدی تر این آزمون ها، قطعا روند انتخاب رشته بهبود می یابد.

تجربه دیگر کشورها در هدایت تحصیلی

هدایت تحصیلی اگر به درستی اجرا شود، می تواند به ادامه تحصیل و کاریابی دانش آموز کمک کند. محمد خرم آبادی یکی از معلمین مامور به خدمت در خارج از کشور است که چند سال در اتریش تدریس نموده است.

وی درباره وضعیت هدایت تحصیلی دانش آموزان در خارج از ایران گفت: دانش آموزان در خارج از کشور به صورت کیفی نمره می گیرند و مانند طرح جدید آموزشی در ایران پس از گذراندن دوره متوسطه اول وارد دوره ی دوم می شوند و براساس نمرات، استعداد و علایق دانش آموز، آن ها را در رشته های نظری و فنی تقسیم بندی می کنند.

به گفته وی آن چه اکنون در کشور در حال اجراست، تشابه زیادی با فرایند انتخاب رشته دوران متوسطه در نظام آموزشی و تجربیات روز دنیا دارد.

آن چه مسلم است انتخاب رشته در دوران متوسطه دوم یکی از سرنوشت سازترین انتخاب ها در دوران تحصیلی هر دانش آموز است که می تواند مسیر کلی تحصیلی وی را مشخص کند. دغدغه های همه ی خانواده ها انتخاب درست و آینده دار فرزندشان در این دوره است. اما انتخاب درست نیاز به شاخصه هایی دارد و فقط بر اساس علاقه نمی توان تصمیم گیری کرد. انتخاب بر اساس علاقه صرف و بدون در نظر گرفتن پارامترهای علمی، مشکلی است که خود می تواند آغازگر چالش های بعدی در ادامه تحصیل دانش آموز در دانشگاه و ورود به بازار کار باشد.

 

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.