انتخابِ خرد و امید ; یادی از انتخابات هفتم اسفند ۹۴، درمصاحبه با عضوارشد ستاد انتخاباتی دکترگرمابی گرمابی، چگونه نماینده مردم شد؟

 

حمید حسامی را بسیاری از همشهریان، به ویژه  آن ها که فعالیت های سیاسی را پیگیری می کنند، می شناسند. آن هایی که در جریان مبارزات انقلابی سال های پایانی دهه ۵۰ علیه رژیم گذشته حضور داشتند، تصویر پررنگ تری از او در ذهن دارند. تصویر جوان ۱۸ ساله ای که منزل پدری اش کانون رفت و آمد بزرگان انقلاب بود. خانه ی کاسبی خوش نام (حسامی پدر) در خیابان رازی که از آیت ا… خامنه ای، رهبر معظم انقلاب گرفته تا حسن روحانی، رییس جمهور فعلی در آن روزگار به آن رفت و آمد کرده و در محفل انقلابیون نیشابور سخن می گفتند. جوان تر ها اما او را همواره به عنوان یک عضو ارشد ستاد انتخاباتی اصلاح طلبان، ستاد انتخاباتی حسین انصاری راد در مجالس پنجم و ششم و ستادهای دوم خرداد ۷۶ و دیگر انتخابات های دهه ۷۰ خورشیدی تا کنون می شناسند. او که در میان سالی، و در انتخابات هفتم اسفند ۹۴ به کمک یاران اصلاح طلبش دوست دوران دبیرستان ش، حمید گرمابی را پس از سال ها تحصیل در تهران و کانادا و ریاست بر دانشکده پلیمر دانشگاه صنعتی امیرکبیر، به نیشابور آوردند تا نامزد اصلی اصلاح طلبان در انتخابات مجلس باشد، در گفت و گویی با «خیام نامه» به تحلیل رویدادی نشست که یک سال پیش در همین روزها، کم تر کسی باور به تحقق آن داشت: پیروزی اصلاح طلبان در انتخابات مجلس دهم. این گفت و گوی تحلیلی را تقدیم شما می کنیم:

* قبل از هرچیز مایلم بپرسم که ستاد انتخاباتی آقای دکتر گرمابی توسط چه کسانی تشکیل و اداره ‌شد؟

– برای پاسخ به این سوال ابتدا لازم است به چگونگی ورود ایشان به عرصه انتخابات اشاره کنم. واقعیت این است که دکتر گرمابی شخصاً تمایلی به حضور در مجلس نداشت. ایشان در جایگاه ریاست دانشکده ی مهندسی دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی‌تکنیک) و یک استاد شناخته شده ی دانشگاه با سال ها تحقیق و نوآوری در رشته ی خودشان، در موقعیتی بودند که ضرورتی در تغییر سنگر خدمت شان به کشور نمی‌دیدند. ولی با رد صلاحیت گسترده بسیاری از نیروهایی که می‌توانستند این بار مسئولیت را بر عهده گیرند، مجبور شدند به درخواست معتمدین مردم و جریان های فکری دلسوز پاسخ مثبت دهند و وارد این عرصه شوند. بنابراین در ابتدا، ستاد انتخاباتی دکتر گرمابی را همان کسانی تشکیل دادند که از ایشان دعوت به ورود کرده بودند و بعد از آن هم با شناخت عموم از دانش، توانایی و شخصیت دکتر گرمابی، به شکل کم‌سابقه و گسترده‌ای هر شهروند خردمندی تبدیل به ستادی فعال برای تبلیغ ایشان گردید.

* در مورد این دعوت کنندگان که فرمودید کمی بیشتر توضیح بدهید. به طور مشخص چه کسانی بودند؟

– تعبیر چه کسانی درست نیست. بلکه یک جریان فکری بود که هویت و فعالیت شان در نیشابور از همان ایام نهضت (سال ۱۳۵۷) و پس از پیروزی انقلاب، با تأثیر از نوع تفکر و نحوه ی سلوک آقای انصاری راد شکل گرفت و تا امروز هم ادامه داشته است. عدالت طلبی، آزادی خواهی، تعادل نظر و عقلانیت در مدیریت و خلاصه، همه ی آنچه که امروزه به عنوان مطالبات مردم و تحت نام اصلاح‌طلبی معروف است و شناخته می‌شود، مشخصه‌های این جریان فکری است که حجت الاسلام انصاری راد در این شهر به مردم نشان داد و از دوم خرداد ۷۶ و آغاز گفتمان اصلاح‌طلبی نیز به این جریان سراسری متصل گردید که با بودن یا نبودن اشخاص، توقفی در حضور و فعالیت این جریان به وجود نخواهد آمد. این جریان بخش قابل توجهی از مردم هستند که ممکن است در یک انتخابات، جمع مشخصی حضور پررنگ تری در ستاد نمادین آن ها داشته باشند و در انتخاباتی دیگر، افراد متفاوتی این نقش را ایفا کنند. بنابراین اگر کسانی تصور کنند با منع سخنرانی و یا فعالیت و حضور افراد خاصی می‌توانند این جریان فکری را متوقف و بی اثر کنند، اشتباه تحلیلی فاحشی مرتکب شده‌اند. همانطورکه ممنوعیت های اعمال شده برای آقای خاتمی هم نتوانست جلوی موجی را که ایشان با دوکلمه ی «تکرار می کنم» ایجاد کرد، بگیرد.

* این جریان فکری به هرحال تشکیلات مشخصی دارد.

– تشکیلات به معنای کلاسیک و حزبی آن، خیر؛ هیچگاه نداشته است! ولی شورایی برای هماهنگی فکری و برنامه‌ریزی در مقاطع مورد لزوم مثل انتخابات وجود دارد که متشکل از اشخاص حقوقی (نمایندگان احزاب قانونی متمایل به اصلاح‌طلبان در نیشابور) و افراد حقیقی (شهروندان و معتمدین هم فکر با آنان) است و تعداد و مصادیق گروه دوم هم شناور و متناسب با موضوع دستور کار جلسات‌ شان است.

* آقای گرمابی هم به این جریان فکری و یا شورا متصل بودند؟ اصولاً چه شد که اصلاح‌طلبان به آقای گرمابی رسیدند؟

پیش‌بینی شورا این بود که در انتخابات به احتمال زیاد با رد صلاحیت های افراد شناخته شده و متمایل با جریان اصلاحات روبرو خواهیم شد. از طرفی هم می‌دانستیم که همشهریان زیادی هستند که علیرغم دانایی و توانایی‌ و شایستگی‌های لازم، به دلیل سالها اشتغال و سکونت در خارج از نیشابور، ناشناس مانده‌اند و متأسفانه مردم امکان استفاده از ظرفیت های قابل توجه آنان را برای شهر خودشان نداشته‌اند. به همین خاطر در وهله ی اول از همه ی افرادی که به نحوی شایستگی انجام مسئولیت نمایندگی مردم را داشتند، دعوت کلی به ثبت نام کردیم تا درصورت رد صلاحیت ها امکان وجود گزینه برای معرفی به مردم وجود داشته باشد. بسیاری هم بودند که خودشان شخصاً انگیزه ی حضور داشتند و حتی به صورت فردی و از پیش اقدام به برنامه‌ریزی در این رابطه کرده بودند. در وهله ی دوم هم از برخی همشهریانی، که عرض کردم خارج نیشابور سکونت داشتند، دعوت کردیم که خوشبختانه در این بین جناب دکتر گرمابی با احساس مسئولیتی قابل تقدیر، قبول دعوت نمودند. البته ایشان قولی هم گرفتند که تنها درصورت رد صلاحیت گزینه‌های موجود و خالی بودن صحنه از کاندیدای اصلاح‌طلب و یا حتی مستقل، در رقابت حاضر شوند.

*پس با این حساب اگر رد صلاحیت ها تا این حد نبود، آقای دکتر گرمابی وارد عرصه ی رقابت نمی‌شدند؟

– شواری هماهنگی و مجموعه نیروهای اصلاح طلب، برای تعیین گزینه ی نهایی پروسه‌ای را تعریف کرده بودند که براساس آن کاندیداهایی را که تمایل به معرفی از سوی جریان اصلاحات و حامیان دولت داشتند از همه لحاظ مورد ارزیابی قرار می‌دادند و میزان شایستگی‌های آنان را بررسی و برنامه‌های ارائه شده‌شان را می‌سنجیدند. حتی آقای دکتر گرمابی هم که به دعوت آنان ثبت نام کرده بود، از این قاعده مستثنی نبود. این پروسه قبل از اعلام بررسی صلاحیت ها و با صرف صدها ساعت کار و مطالعه ی برنامه‌ها و دیدگاه های کاندیداها و گفتگوی حضوری با آنان انجام شد ودر نهایت این آقای دکترگرمابی بود که با لحاظ جمیع جهات و اتفاق نظر شورا، در صدر گزینه‌ ها قرار گرفت. بنابراین شورا در زمان اعلام نتایج بررسی صلاحیت ها توسط شورای نگهبان به اولویت های خود رسیده بود. ولی برای رعایت شرط آقای گرمابی منتظر آخرین مرحله از بررسی مجدد شورای نگهبان ماند تا چنانچه اولویت های انتخاب شده بعدی هم موفق به تایید صلاحیت شدند، بازنگری مجددی در معرفی گزینه ی نهایی صورت گیرد. ولی متاسفانه در بررسی مجددِ شورای نگهبان، اولویتهای بعدی هم تأیید صلاحیت نشدند. البته برخی افراد اصلاح‌طلب هم بودند که صلاحیت‌شان تأیید شده بود، ولی فاصله ی رتبه ی آنها با دکتر گرمابی زیاد بود.

*ولی انعکاس اخبار دکتر گرمابی از زمان ثبت نام تا اعلام این که گزینه ی اصلاح‌طلبان است، هیچ نشانی از جدی بودن ایشان برای رقابت و یا حتی قرار داشتن در همان پروسه بررسی را نداشت؟

– کاملاً درست است. اما این اتفاق حساب شده و با هماهنگی بود. تجربه ثابت کرده بود که دلیل اصلی اقبال مردم به کاندیداهای اعلام شده از سوی اصلاح‌طلبان، اعتماد و اشتیاقی است که به این جریان دارند و نه لزوماً میزان و نحوه ی تبلیغات و زمان شروع آن و یا حتی معروفیت افراد. بنابراین ما چندان نگران دیر شدن این اعلام نبودیم. ضمن این که دیرهنگامیِ این مسئله، ناشی از شرایطی است که متاسفانه سال هاست به جریان اصلاحات تحمیل شده است. جریان رقیب همواره دستی بالاتر برای تعیین گزینه و معرفی زودهنگام آنها دارند. کاندیداهای شان با اطمینان کامل از این که معمولاً خللی درتعیین صلاحیت‌ و یا روند فعالیت شان بوجود نخواهد آمد، از مدت ها قبل و با فراغت بال فعالیت های انتخاباتی و سازماندهی نیروها و حتی محل و اعضای ستادهای خود را برنامه‌ریزی می‌کنند. ولی جریان اصلاحات همواره نگران مسائلی است که غالباً چاره‌ای جز شروع فعالیت در دقایق پایانی ندارد و این عادلانه نیست. بنابراین برای مصونیت بخشی به جنبه‌های مختلف روند کار، مجبور به همین نحوه ی عمل بودیم.

* چرا فقط یک کاندیدا برای دو نفر نماینده‌ای که شهر نیاز داشت معرفی شد؟

– در جامعه سلیقه‌های متفاوتی وجود دارد که باید به آن احترام گذاشت. به ویژه در شهرستان های کوچک که پارامترهای دیگری هم علاوه بر تمایلات سیاسی، در انتخاب مردم نقش تعیین کننده دارد. البته طبقات تحصیل کرده و متوسط جامعه، معمولاً با لیست کامل جریان فکری مورد نظرشان همراه اند. ولی جمعیت قابل توجهی از مردم هم هستند که مخصوصاً درانتخاب نماینده ی مجلس و یا شورا، بر اساس معیارهای شخصی عمل می‌کنند. به شکلی که گاهی حتی به دو نماینده ی کاملاً متضاد هم رأی می‌دهند! بنابراین اعلام دو نفر کاندیدا، به احتمال زیاد این تصور را ایجاد می‌کرد که حق انتخاب شخصی‌شان را نادیده گرفته‌ایم و ریسک بار منفی این موضوع بسیار بیشتر از مثبت ش بود. از طرفی هم شخصیت و افکار و مواضع دکتر گرمابی به گونه‌ای بود که قابلیت منتخب مشترک شدنِ طرفداران همه ی کاندیداها را داشت. کم نبودند کسانی که علی رغم فعالیت برای کاندیدایی دیگر، رأی دوم‌شان دکتر گرمابی شد. در حالی که معمولاً این گونه افراد ]«تک رأی» می‌دهند. حتی در روزهای آخر، حرکت تبلیغاتی ازسوی هواداران بسیاری از ستادهای رقیب ایجاد شد تا در ذهن مردم جا بیاندازند که ائتلافی پنهان میان کاندیدای مطلوبشان با دکتر گرمابی وجود دارد!! این موضوع حتی در آخرین شب فرصت تبلیغات ازسوی یکی از ستادها و البته با نوشتاری غیر صریح درسطح وسیعی برای مردم پیامک شد.

*بعد از اعلام نتایج، از اینکه منتخب دوم خانم چنارانی شد راضی بودید؟

– کتمان نمی‌کنم که از انتخاب ایشان کمی شگفت‌زده شدیم. ولی واقعیت این است که ما به لحاظ دیدگاه سیاسی و تعلق خاطر جناحی، تفاوت چندانی میان ایشان با دیگر رقبای مطرحی که احتمال انتخاب شدن شان را در نظر داشتیم، نمی‌دیدیم. جز این که آنان تجربه و ارتباطات قوی‌تری در مجالس قبل داشتند که البته این موضوع مهمی بود و ایجاد ارجحیت می‌کرد. بنابراین آمادگی تفاوت زاویه ی نگاه سیاسی نفر دوم را داشتیم. ولی با توجه به شناخت از دکتر گرمابی مطمئن بودیم که ایشان توانایی مدیریت این اختلاف دیدگاه را در جهت اشتراک عمل و تلاش برای منافع شهر و مردم دارند. همچنان که الان هم شاهد آن هستیم، این اتفاق از برکت حضور آقای گرمابی و درایت ایشان رخ داده است. البته انتظار داریم که این درایت، دو سویه و با رعایت همه ی جهات و شئون از طرف خانم چنارانی هم باشد!

*موفقیت دکترگرمابی در انتخابات مدیون عوامل زیادی بود. برخی از آنها را نام می‌برم تا توضیح کوتاهی در موردش بدهید . از خود دکتر گرمابی شروع کنید.

– پرنسیب رفتاری و اخلاقی ایشان به گونه‌ای است که علاوه بر آرامش و اطمینان، نوعی از خردورزی را به مخاطب خود منتقل می‌کند. به همین خاطر بار اول که در جمع شورای اصلاح طلبان برای گفت وگوی حضوری اعضا با ایشان حضور پیدا کردند، بعد از اتمام جلسه وخروج شان، همه ی اعضا، حتی خود نامزدهایی که منتظر تایید صلاحیت شان بودند، با حرارت اصرار بر قطعی شدن معرفی دکتر بدون نیاز به انتظار برای اعلام نتایج بررسی نهایی اعتراضات رد صلاحیت شدگان داشتند. در اولین رونمایی از دکتر و اعلام حضورش هم در جمعی وسیع تر، بسیاری از مدعوین با شور و نشاطی عجیب، شیفته ی ایشان شده بودند و لحظه شماری می‌کردند که با تمام توان از دکتر تبلیغ کنند و از این که چنین گزینه‌ای در اختیار دارند، بسیارراضی و خوشحال بودند . بنابراین شخصیت، رزومه ی علمی و سطح دانش ایشان عامل مهمی در کسب این موفقیت بود .

* حمایت آقای انصاری راد.

– نقش اصلی در گسترش حمایت قاطبه ی مردم از دکتر گرمابی را آقای انصاری راد ایفا نمود. کلام پرنفوذ، سخنرانی قاطع و اعتبار حضور ایشان در ستاد دکتر، موج فراگیری از حمایت را در جامعه به وجود آورد. نکته ی مهم و کم تر گفته شده در این مسئله این است که آقای انصاری راد در شرایطی این اقدام را انجام داد که به لحاظ روحی به دلیل بستری شدن همسرشان، در وضعیت بغرنجی بسر می‌بردند که شاید هر کس به جای ایشان می‌بود، امکان این حضور را نداشت. ولی مسئولیت پذیری و احساس تکلیف ایشان نسبت به سرنوشت مردم، موجب گردید تا علی رغم این موقعیت، درصحنه حاضرشوند. خدا ایشان را حفظ و همسر مکرمه‌شان را شفای کامل و عاجل عنایت فرماید!

* جوانان و اقشار تحصیلکرده.

– واقعاً بی نظیر و حیرت آور بود. شور وصف ناپذیر همراه با شعور این بخش از جامعه به حدی بود که ما به هیچ وجه نمی‌توانستیم جواب گوی ایده‌های تبلیغاتی و پاسخ مراجعات آنان به ستاد در اعلام آمادگی کمک شان باشیم. شبی که در فرهنگسرا برای دکتر سخنرانی گذاشته بودیم، از شدت حضور این قشر و دیدن انگیزه‌های قوی آنها، به خوبی متوجه شدیم که چه بذر امیدی در جامعه کاشته شده است.

* سبک تبلیغات.

– پاکترین و کم هزینه‌ترین و بی حاشیه‌ترین تبلیغات، مربوط به ستادهای دکتر گرمابی بود. در ستادهای محدود ما از «شام در عوض رأی!» خبری نبود. از توزیع هدایای بعضاً مضحک و وعده‌های عجیب وغریب اثری نبود. از آلودگی محیطی و صوتی و امثال آن نشانه‌ای نبود. حتی مواد تبلیغاتی به اندازه‌ لازم هم نداشتیم. اگرغریبه‌ای به شهر واردمی‌شد، به خصوص در روزهای اول یا ما را در هیاهوی تبلیغات ظاهری شهر نمی‌دید و یادر قیاس با رقیبان، شکست خورده حساب مان می‌کرد. ولی ما در زیر پوست شهر و در دل و ذهن مردم به شدت جاری بودیم و حضوری جانانه داشتیم. مردم در ستادهای ما با «گفتگو» پذیرایی می‌شدند و مبلغین ما نیز «خِرد» توزیع می‌کردند. عنوان «تدبیر خردمندان» که شعار اختصاصی ما بود نیز فقط یک شعار نبود. استراتژی و راهبرد عمل ما بود. هدیه ی ما به همه ی مردم برای جلب آرای آنها، «آگاهی و امید» بود. سبک تبلیغات ما پمپاژ «حس مسئولیت» در جامعه بود که منجر به انگیزه برای تبلیغ چهره به چهره ی  مردم از کاندیدای ما شد.

* فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی.

– آن دوره ی انتخابات را باید دوره ی رقابتهای اینترنتی نامید. که ما به خوبی و به موقع حضوری فعال و گسترده در آن داشتیم. قطعاً بسیاری از خوانندگان شما خاطره ی گروه تلگرامی «تدبیرخردمندان» و ده ها گروه حامی صنفی با همین عنوان را به خاطر دارند. استفاده ی برنامه‌ریزی شده از فضای مجازی، تأثیر زیادی در آگاهی بخشی و اطلاع رسانی مواضع و نظرات شورای اصلاح‌طلبان و دکتر گرمابی داشت و از دل همین گروه ها هم هسته ی اول کارگروههای تخصصی برای مشورت دهی به دکتر در ایام نمایندگی شکل گرفت و یاران و همفکران این جریان را به هم نزدیک تر و حفظ نمود.

* و عوامل دیگری که از قلم افتاد؟

– به نظرم در کنار عوامل دیگری که می‌توان در این رابطه برشمرد، از جمله همین نشریه ی شما که دکتر را در همان روزهای اول و ایام تبلیغات به خوبی معرفی کرد و یا قرار گرفتن نام دکتر در لیست سراسری اصلاح‌طلبان که موجب  انسجام نیروهای همفکر شد. باید به دو عامل مهم دیگر هم توجه ویژه داشت. نخست مواضع معتدل و منطقی دکتر گرمابی که مورد توجه اقشار مستقل جامعه قرار گرفت و دوم صداقت ایشان در پرهیز از وعده‌های ناممکن و غیرمربوط با وظایف نمایندگی.

* می‌توانید کارنامه‌ای از عملکرد دکتر گرمابی در این یکسال ارائه دهید؟

– ارائه ی کارنامه ی عملکرد نماینده در امور مربوط به حوزه ی انتخابیه، وظیفه ی دفترشان است که قطعاً در سالگرد شروع به کار در مجلس ارائه خواهند داد. من فقط به برخی موارد مربوط به کارنامه ی رویکردهای مثبتی که در این مدت به وجود آمده از منظر خودم اشاره کنم. که البته به اعتقاد من اهمیت بیشتری نسبت به عملکرد دارد زیرا درستی مسیر حرکت را نشان می‌دهد.

حضور و انتخاب دکتر گرمابی، اساساً سطح کیفی نماینده را در نیشابور به جایگاهی متناسب با تاریخ و فرهنگ این شهر ارتقا داد. امیدوارم این تغییر رویکرد در نوع انتخاب مردم، استمرار یابد.

نحوه و میزان حضور و سرکشی دکتر از حوزه ی انتخابیه خود درطی این مدت، رویکرد پر برکتی است که تا قبل از ایشان کمتر شاهد بوده‌ایم. بیش از یکصد روز حضور مستقیم در حوزه ی انتخابیه در ۸ ماه شروع کار، موضوع کم‌اهمیتی نیست. دسترسی ساده و سریع و بی‌هزینه و در محل و بدون واسطه ی مردم به نماینده‌ شان، اتفاق قابل توجهی است.

مشاوره ی مداوم با متخصصین و کارشناسان حوزه‌های مختلف در انجام وظایف نمایندگی نیز از جمله رویکردهای جدید این دوره است. در حال حاضر حداقل بیش از یکصد نفر از صاحب نظران این شهر با دیدگاه های متنوع سیاسی و تخصصی در قالب چندین کارگروه، با ایشان ارتباط و گفتگوی متقابل دارند.

دکتر گرمابی ثابت کرد که می‌شود نمایندگان، علیرغم اختلاف دیدگاه و فراتر از باندبازی های جناحی و شخصی، بر اساس منافع شهر اتحاد عمل داشته باشند. این رویکرد همگرایی در حل مشکلات شهر، الگوی جدیدی را در ذهن مردم برای انتخاب به وجود آورده است.

و یا همین موضوع ارائه ی کارنامه ی عملکرد که سوال کردید نیز از رویکردهای مثبت این دوره است. دکتر گرمابی مدت هاست حتی فعالیت های روزانه ی خود را برای اطلاع مردم درقالب روزنوشت منتشر می کنند. اقدامی که در کل کشور مشابه ندارد. مواردی ازاین دست کم نیستند که ذکر تمامی آن ها ازحوصله این مصاحبه خارج است.

*اگر بخواهید انتخابات هفتم اسفند را در چند کلمه توصیف کنید چه می گویید؟

– انتخابِ خرد و امید !

 

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.