« اعتماد به نفس مهمترین عامل در پیشگیری از گرایش فرزندان به آسیب‌های اجتماعی »

« اعتماد به نفس مهمترین عامل در پیشگیری از گرایش فرزندان به آسیبهای اجتماعی »

 

همه جوامع نوجوانی را یکی از مهمترین مراحل زندگی هر فرد دانسته و عموماً این دوران را بعنوان گذر از دوران کودکی به بزرگسالی تعریف می‌کنند.این مرحله از زندگی با افزایش خطر و اختلال‌های گوناگون نظیر مصرف موادمخدر و روان‌گردان‌ها ـ روابط سوءجنسی و … رابطه دارد.

از جمله عوامل مؤثر شخصی در زمینه گرایش به رفتارهای انحرافی همچون مصرف مواد، اعتماد به نفس پائین و خود تحقیری است که سبب می‌شود فرد با کوچک‌ترین بحران دچار اضطراب، ناامیدی و افسردگی شود.

برای آنکه فرزندان‌مان را از گرایش به رفتارهای پرخطر همچون اعتیاد مصون‌سازی کنیم باید عزت نفس را در آنان تقویت نماییم بطوریکه نسبت به خود احساس مثبت، مؤثر و خوبی داشته و باور کنند افراد باارزشی هستند. به عبارت بهتر عزت نفس بالا، پوشش محافظی برای نوجوانان است تا آنان را در مقابل مشکلات و مسائل زندگی توانمندتر سازد.

نقش والدین در تقویت عزت نفس یا کاهش آن بسیار اساسی است بطوریکه نحوه صحبت ـ قضاوت و مراقبت از فرزندان در شکل‌گیری اعتماد به نفس آنان تأثیر به سزایی دارد.

راههای افزایش اعتماد به نفس فرزندان:

روی نکات مثبت فرزند خود تمرکز نموده و از تلاش‌های او صادقانه تعریف و تمجید نموده و از فرصت‌های مختلف برای تشویق آنان مبادرت ورزید.

در هنگام تذکر به فرزند سعی کنیم از روش صحبت مخرب و اعمال خشونت دوری نماییم. باور داشته باشیم هر واژه خشن به اعتماد به نفس فرزندان هجوم می‌آورد.

از اعمال قوانین مستبدانه در منزل جلوگیری نماییم زیرا به فرزندان احساس بی‌ارزشی بودن دست داده و اعتماد به نفس آنان از دست خواهد رفت. البته این موضوع با آموزش نظم و انضباط به فرزندان در تعارض نمی‌باشد.

بدون هرگونه قضاوت و برچسب به شخصیت فرزند، رفتار آنها را توصیف کنیم به گونه‌ای که بین ارزش فرزند و رفتار او تفاوت قائل شویم.

از اعمال تنبیه فرزندان اجتناب نماییم زیرا این اقدام علاوه بر آنکه موجبات احساس شکست و خواری را در آنان ایجاد می‌نماید سبب پرورش رفتارهای انتقام‌گری در آنها شده و پدر و مادر در نظر آنان ستمکار قلمداد خواهد شد.

انتظار و توقع خود را از فرزندان بصورت شفاف بیان نموده و متناسب با سن آنها انتظار منطقی داشته باشیم.

در صورت امکان به فرزندان در انجام کارهایشان حق انتخاب و استقلال دهیم.

در هنگام بروز مشکل در منزل، نظر فرزندان را برای حل مشکل جویا شویم.

پیامدهای رفتار فرزندان را در ابعاد مختلف تحصیلی ـ اجتماعی و … به آنان آموزش داده تا واقعیت‌های زندگی را بصورت ملموس درک نمایند.

به فرزندان خود در خانواده مسئولیت داده تا درک نمایند چقدر برای والدین مفید و مؤثر هستند.

مهارت‌های اجتماعی با دیگران نظیر مشارکت ـ مصالحه ـ کنترل عصبانیت و … را به فرزندانمان آموزش دهیم.

الگوی مناسبی برای فرزندانمان باشیم به این معنا که برای خود ارزش قائل شویم بدین ترتیب فرزندان نیز از طریق الگوپذیری برای خود ارزش قائل خواهند شد.

احساس کفایت و شایستگی را در فرزندان خود افزایش داده به نحوی که احساس نمایند والدین به آنها نیازمند هستند.

به توانمندی‌های فرزندان توجه نموده تا احساس خود ارزشمندی در آنها تقویت شود. این اقدام سبب خواهد شد تا ضمن افزایش امید در آنان، بردبار و تاب‌آور شوند.

موضوعات اعتقادی و ارزشی را در فرزندان خود تقویت نماییم، باور داشته باشیم اتکاء به خداوند متعال باعث بی‌نیازی از دیگران و عزت نفس فرد می‌گردد.

فرزندانی که در صورت بروز مشکل، توان حل مسأله را داشته باشند از اعتماد به نفس بالایی برخوردار خواهند بود.

سعی کنیم فرزندان را در آغوش گرفته و به آنها بفهمانیم که چقدر دوست‌شان داریم.

در برخورد با فرزندان ضمن پرهیز از هرگونه تمسخر و رعایت احترام، شوخ‌طبعی را فراموش ننماییم.

محیط منزل را برای فرزند ایمن ساخته و از سرزنش و انتقاد پرهیز نموده و به کیفیت برنامه‌های زندگی در منزل توجه جدی نماییم.

با فرزندان به شیوه عاطفی برخورد کرده و آنها را از محبت سیراب کنیم.

پذیرای فرزندان‌مان با تمام کمی و کاستی‌هایشان باشیم.

ویژگی های افراد دارای اعتماد به نفس

– احساس آرامش، شادی و رضایت داشته و برای خودشان و دیگران احترام قائلند.

– نسبت به خودشان احساس خوبی دارند.

– دارای ذهن خلّاق هستند.

– موفقیت‌های خود را مشاهده کرده و احساس غرور می‌کنند.

– نه هیجانی و نه ناامیدند.

– از خودشان انتظار واقعی دارند.

– به تأیید دیگران نیاز ندارند.

– به خودشان دروغ نمی‌گویند.

– باور دارند که مورد قبول و احترام دیگران هستند.

– نسبت به خود صریح و رو راست هستند.

– برای انجام کارهای جدید از جرأت لازم برخوردارند.

نتیجهگیــری:

والدینی که با تمسخر، اهانت، انتقاد مداوم، قضاوت نامناسب، بی‌کفایت قلمداد نمودن، مقایسه با دیگران و عدم توجه به احساسات فرزندان رفتار نمایند سبب کاهش عزت نفس و اعتماد به نفس فرزندان‌شان گردیده بطوریکه اینگونه فرزندان کم‌رو ـ خجالتی ـ ناآرام ـ عصبی ـ دارای عملکرد ضعیف ـ فاقد قدرت تصمیم‌گیری برای حل مشکلات بوده و درباره دیگران و خودشان بصورت منفی صحبت کرده و احساس بدبینی در آنان غالب می‌شود. بطوریکه اعتماد به نفس آنان پائین آمده و این موضوع سبب می‌شود تا اینگونه افراد برای کسب احساس قدرت ظاهری به طرف اعتیاد به موادمخدر ـ مصرف الکل یا سایر رفتارهای سوءاخلاقی کشانده شده و از این طریق نسبت به رفع کمبودهای درونی مبادرت ورزند.

بر این اساس باید باور داشته باشیم ارتقاء عزت نفس و اعتماد به نفس از جمله مهمترین عوامل در پیشگیری از گرایش فرزندان به موادمخدر و سایر آسیب‌های اجتماعی است.

فائقه غنمی و محمدرضا برزنونی

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.