اصلاح قبوض روستاییان؛ «هوای لوله» به جای «آب» فروخته می شد!

چالش تامین آب شرب چند روستای نیشابور از سبزوار و کاشمر

فروغ خراشادی- شماری از روستاییان در مقابل درِ ورودی اداره آب و فاضلاب روستایی تجمع کرده اند. قبض هایی در دست دارند و به شدت عصبانی اند. وارد اداره می شوم. می خواهم با رئیس امور آبفار شهرستان، فرهاد ذوالجناحی، گفتگو کنم که به دلیل ازدحام جمعیت در اتاق، امکان پذیر نیست. قدری منتظر می مانم اما هر لحظه بر شمار کسانی که بدون هماهنگی وارد اتاق می شوند و هر کدام هم می خواهند حرف خود را به کرسی بنشانند، افزوده می شود.

فرصت را مغتنم می بینم تا با روستاییانی که بیرون ساختمان ایستاده اند، گفت و گو کنم؛ یکی شان می گوید در روز فقط ۳ ساعت آب داریم، ما از اهالی۵ روستا هستیم و همه مان به همین وضعیت دچاریم. در آن سه ساعت باید آب ذخیره کنیم و به کارهایمان هم بپردازیم. اگر در خانه دام هم داشته باشیم که قوز بالا قوز است.

مرد سالخورده ای می گوید: آخرِ عمری برای آب آشامیدنی مان به مشکل بر خورده ایم؛ تازه وقتی آب وصل می شود تا نیم ساعت اول فقط از داخل لوله ها هوا رد می شود و کنتور می چرخد؛ حالا پول آب آمده «یا ماشاالله»! جوانی سر صحبت را این گونه باز می کند: یعنی از لوله هوا می آید، اما کنتور شماره می اندازد و چون از یک مقداری بیشتر، پول مصرف آب تصاعدی بالا می رود، آب بهای سنگینی باید بپردازیم.

می گویم: خب آقای رئیس چه کاری می تواند برای شما انجام دهد؟ می گویند: آمده ایم تا قبض هایمان را تصحیح کند و ما بتوانیم هزینه ی واقعی را پرداخت کنیم.

پس از نیم ساعت گفتگو با روستاییان ناراضی و تصحیح قبض های آب بها، بر اساس فرمولی خاص، بالاخره با ذوالجناحی دیدار می کنم اما دیدار به دلیل برگزاری جلسه ای خارج از اداره کوتاه است.

تغییر اقتصاد روستایی از کشاورزی به دامپروری؛ پاشنه ی آشیل امور آبفار

رئیس امور آبفار نیشابور در گفتگو با «خیام نامه» به بحران کم آبی اشاره کرده، می گوید: خشکسالی، امسال بیش از پیش دامن روستاییان و بخش کشاورزی را گرفته است؛ حفاری ها و برداشت های غیر مجاز هم، در برخی مناطق، دیگر آبی باقی نگذاشته است؛ کاهش تراز آب زیر زمینی و کاهش آب دهی چاه ها، امور آبفار نیشابور را در انجام تعهداتش با مشکل مواجه کرده است.

وی ادامه می دهد: مساله ی مهم تر تغییر اقتصاد روستاها از کشاورزی به دامپروری و دامداری ست؛ از عمده مسائل ما این است که تهیه ی آب «آشامیدنی» روستاها بر دوش ماست و هنگامی که آب و فاضلاب روستایی از جهاد کشاورزی جدا شد، تمهیدی برای تامین آب دام ها اندیشیده نشد. ذوالجناحی می گوید: طرح آب رسانی به هر روستایی که اجرا می شود، بی درنگ تغییری در سیستم اقتصادی آن روستا رخ می دهد؛ یعنی اگر تا کنون برای مصارف خانوارشان، دام کوچک نگهداری می کردند، پس از انتقال آب آشامیدنی، یعنی با رسیدن به منبع آب پایدار، نوع دام را از سبک به سنگین تغییر می دهند.

رئیس امور آبفار شهرستان می افزاید: این جاست که چون محصولات دامی روزانه و به صورت نقدی به فروش می رود، مشکلات ما آغاز می شود؛ کار تامین آب مورد نیاز دام هم در قراردادی نانوشته و به دلیل نبود پیش بینی لازم، به تعهدات ما افزوده می شود.

از وی می پرسیم: اگر تامین آب دام های خانگی و دامداری ها با امور آبفار است، با توجه به شرایط موجود، چرا مجوز تاسیس دامداری صادر می شود؟ آیا در این خصوص تعاملی صورت می گیرد؟

ذوالجناحی پاسخ می دهد: اگر چه ما در جریان مجوزها قرار می گیریم، اما صرف مطلع بودن، کارساز نیست؛ جهاد مجوز صادرمی کند و ما در کنار امور منابع آب، باید به تامین بپردازیم؛ همین مساله، حلقه ی مفقوده ی کار ما و ارتباط با جهاد کشاورزی ست.

او ادامه می دهد: اما مساله مهم تر این است که همه ی مردم اقدام به افزایش شمار دام کرده اند. وی بیان می کند: تا امروز اهتمام بر تغییر الگوهای کشت، شیوه های نوین آبیاری و شیوه های کارآمد کشاورزی بود، حالا با این تغییر زمینه ی شغلی که در راستای سود دهی و افزایش صرفه ی اقتصادی روستاییان است، مشکل دیگری بروز کرده که پاشنه ی آشیل شرکت آب و فاضلاب روستایی ست و آن تامین آب دام های سنگین است.

گفتگو با فرهاد ذوالجناحی موجب می شود تا حدی به وخامت شرایطی که این مجموعه با آن مواجه است، پی ببریم؛ با یک حساب سرانگشتی، با توجه به تعداد روستاهای زیر پوشش طرح آب رسانی، که تا کنون ۳۵۶ روستا از مجموع ۴۳۱ روستاست، اگر چه تامین آب شرب بهداشتی را مرتفع می کند، اما این تغییر کاربری و استفاده از آب آشامیدنی برای دام ها، دردسرهای بزرگی را هم برای متولیان امر به دنبال خواهد داشت.

سبزوار و کاشمر؛ منبع تامین آب بخشی از میان جلگه

چند روز پس از دیدار نخستین با رئیس امور آبفار نیشابور، خبری به دست مان می رسد مبنی بر قطع ۵ روزه ی آب چند روستا؛ حصارسرخ، پاباز، شامکان، حسین آباد جنگل و…

این روستاها که در بخش میان جلگه واقع شده اند، به گفته ی یکی از دهیاران با قطعی طولانی مدت مواجه بودند در حدی که تامین آب آشامیدنی اهالی با دشواری های زیادی همراه بود است؛ برای بررسی علت یا علل ماجرا، مساله را با امور آبفار نیشابور در میان می گذاریم؛ آن ها ضمن تایید موضوع می گویند: آب این روستاها از پایین دست و از چاه های سبزوار و کاشمر تامین می شود؛ این چند روز در شبکه ی انتقال، مشکل جدی بروز کرده بود که با بررسی کارشناسان، پی گیری آبفار نیشابور و حضور بازرسان استان، مساله مرتفع شده است.

آبفار نیشابور می گوید: به دلیل کیفیت پایین آب چاه های آن بخش-در میان جلگه- تامین آب به ناچار از آب با کیفیت شهرستان های مجاور انجام می شود که البته با اعتراض اهالی آن شهرها و مناطق هم رو به رو شده است؛کیفیت آب انتقالی از پایین دست به میزانی ست که سایر روستاهایی که از خود نیشابور آب می گیرند، خواستار دریافت آب از شهرستان های یادشده هستند، که قطعا امکان پذیر نیست.

روابط عمومی امور آب و فاضلاب شهرستان می افزاید: کاهش فشار و افت جریان آب در خطوط انتقال، مساله ی دیگری بود که اهالی روستاهای یادشده از آن شکایت داشتند که این مشکل هم ظرف همین هفته، با قرار دادن پمپ در مسیر انتقال، حل خواهد شد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.