از سرهنگ پولادین تا سرلشکر قره نی؛ تلاش برای برانداختن پهلوی ها

روزنامه های تهران ۲۷ بهمن ماه ۱۳۰۶ (فوریه ۱۹۲۸) خبر از اعدام سرهنگ محمود پولادین داده و نوشته بودند که وی مغز اصلی طرح توطئه برای قتل رضاشاه بود. سرهنگ پولادین سحرگاه ۲۴ بهمن ماه در پادگان باغ شاه (پادگان حرّ) تیرباران شده بود . همدستان وی ـ چند افسر و غیر نظامی ـ در همان محکمه نظامی به مجازات زندان محکوم شده بودند از این قرار:

سرگرد احمد همایون ۱۵ سال، سرهنگ نصرالله خان هفت سال، سرگرد روح الله خان پنج سال و ….

به اصرار وکیل حئیم کلیمی (نماینده جامعه کلیمیان ایران در مجلس پنجم) و احمد پولادین و موافقت رئیس دستگاه قضایی ارتش (دیوان حرب) پرونده این دو متهم به همدستی با سرهنگ پولادین به دادگستری ارسال شد تا در آنجا بررسی شود. روزنامه های تهران جزئیات توطئه را فاش نکرده بودند و تنها نوشته بودند که طرح توطئه بلافاصله پس از تغییر سلطنت [بر تخت سلطنت نشستن رضاشاه] آغاز شده بود و پلیس ۱۸ ماه تمام توطئه گران را زیر نظر داشت و پس از به دست آوردن اسناد «قاضی پسند» و اندکی پیش از اجرای توطئه دستگیرشان کرد.

درست ۳۰ سال پس از اعدام سرهنگ پولادین(هشتم اسفند ۱۳۳۶)، سرلشکر ولی [محمد ولی] قره نی معاون ستاد ارتش و رئیس رکن دوم (اطلاعات ارتش) به همان اتهام دستگیر و بازداشت شد ولی روزنامه های وقت به جای اشاره صریح به قصد او دائر بر برانداختن شاه نوشته بودند که وی متهم است که از اختیاراتش سوء استفاده کرده و به مداخله در امور سیاسی ـ کشوری پرداخته بود. قره نی در مهرماه همان سال [پنج ماه پیش از بازداشت] سرلشکر شده بود. سرلشکر آزموده مدعی العموم وقت ارتش اقدام قره نی را خطرناکتر از سازمان نظامی حزب توده اعلام کرده و گفته بود که قره نی قصد ساقط کردن دولت و ریاست برکشوررا داشت. قره نی که بعدا به زندان و اخراج از ارتش محکوم شد در جامعه ایران به عنوان شخصیتی ملّی و ضد سلطنت شناخته می شد و مورد احترام بود. وی پس از پیروزی انقلاب به ریاست ستاد ارتش منصوب شد و در دو نقطه کشور دست به سرکوب تجزیه طلبان زد. سرلشکر قره نی سوم اردیبهشت ۱۳۵۸ در خانه اش ترور شد.

گلوله ای که به بدن حسین فاطمی شلیک شد

دکتر حسین فاطمی ۲۵ بهمن ماه ۱۳۳۰ در گورستان معروف به مقبره ظهیرالدوله هدف گلوله یک عضو ۱۴ ساله جمعیت فدائیان اسلام قرارگرفت و مجروح شد. فاطمی ناشر روزنامه ملی گرای باختر امروز از متحدین دکتر مصدق و در آن زمان ۳۸ ساله بود. جمعیت فدائیان اسلام در دهه های ۱۳۲۰ و ۱۳۳۰ چند مقام تراز اول وقت ازجمله رزم آرا و و هژیر را ترور کرده بود. دکتر فاطمی در مراسم پنجمین سال قتل محمد مسعود (ناشر روزنامه مرد امروز) شرکت کرده و سرگرم ایراد نطق برای حاضران بود که هدف گلوله قرارگرفت. در آن مراسم بسیاری از ملیّون حضور داشتند. گلوله به شکم فاطمی اصابت کرده و اورا سخت مجروح ساخته بود.

ضارب، مهدی عبدخدایی دستگیر شد ولی به دلیل نوجوانی [صغر سن] به زندان کوتاه مدت محکوم و آزاد شد. ترور حسین علاء در مسجد در سال ۱۳۳۴ که به نتیجه نرسید و تنها زخمی شد باعث دستگیری رئیس و شماری از اعضای جمعیت فدائیان اسلام شد که پس از محاکمه اعدام شدند. ماموران در جستجوی عبد خدایی بودند تااینکه در شهریور ۱۳۳۵ اورا در خانه ای در خیابان رودکی تهران (سلسبیل) یافتند و دستگیرکردند.

حسین فاطمی آخرین وزیر امور خارجه دولت دکتر مصدق پس از براندازی ۲۸ امرداد فرار کرده و مخفی شده بود که چندماه بعد دستگیر و اعدام شد. وی بود که پس از فرار شاه بر در کاخ سلطنتی قفل زده بود و به سفارتخانه های ایران دستور اکید داده بود که با شاه تماس نگیرند زیراکه او فرارکرده و فرار شاه معنایی جز کناره گیری از مقام ندارد.

فاطمی در حال سخنرانی برمزار محمد مسعود، چند ثانیه قبل از شلیک گلوله – در سمت چپ عکس ابوالحسن کمالی خواهرزاده محمد مسعود و خبرنگار وقت خبرگزاری پارس دیده می شود که بعدا مدیر عامل این خبرگزاری ملی شد

نفوس ایران و جمعیت تهران در سال ۱۳۱۹

سرشماری از نفوس ایران در سال ۱۳۱۹ از ۲۸ بهمن این سال (۷۰ سال پیش) آغاز شد و چند روز ادامه داشت. نتایج این سرشماری دوازده روز بعد (دهم اسفند) در روزنامه ها انتشار یافت. طبق اطلاعیه رسمی منتشره، جمعیت ایران در آن سال ۱۸ میلیون و ۳۳۹ هزار نفر بود. در این اطلاعیه، جمعیت شهر تهران ۵۴۰ هزار تن ذکر شده بود.

نتایج این سرشماری، دولت وقت را نگران افزایش جمعیت تهران کرد و تصمیم به تدوین یک رشته ضوابط برای محدود کردن مهاجرت به تهران ازجمله مشروط کردن نقل مکان و انتقال مراکز برخی از سازمانهای دولتی و پاره ای از مدارس تعلیمات عالی به شهرهای دیگر گرفت که اشغال نظامی ایران در شهریور ۱۳۲۰ همه این برنامه ها را متوقف ساخت و به بایگانی سپرد.

 

 

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.