از سانسورچی ها وعدم رعایت تشریفات قانون گذاری تا تبصره جنجالی ماده ۴۸قانون آیین دادرسی کیفری

پریان اعتصامی زاده

۲۶خرداد ۹۸ روزنامه جام جم مصاحبه ای را منتشر کرد که در آن از علی مطهری و ۶ فعال سیاسی دیگر در خصوص نظرسنجی رئیس قوه قضائیه برای اصلاح فضای مجازی و قوه قضائیه پرسیده بود.

چند ساعت بعد علی مطهری مدعی شد که بخشی از نظرات وی سانسور شده است و متن کامل را در صفحه رسمی اینستاگرامش منتشر کرد. او در این متن تاکید کرده بود که در اجرایی شدن تبصره ماده ۴۸قانون آیین دادرسی کیفری و در دو مورد دیگر از همین قانون، تشریفات قانون گذاری رعایت نشده پس اساسا این تبصره، «قانون» و «لازم الاجرا» نیست.

چند روز بعد اما سایت «الف»، مطهری را به فریفتن مردم متهم کرد و مدعی شد تصویب این تبصره بر اساس اصل ۸۵ قانون اساسی بوده است، علی مطهری اما بازهم در واکنشی اینستاگرامی تصویب این مواد را برخلاف اصل۸۵ قانون اساسی دانست.

این سوال که چرا اقای مطهری به جای استفاده از ماده ۲۳ قانون مطبوعات و ارسال جوابیه به روزنامه جام جم یا سایت الف، از فضای مجازی استفاده می کند و یا این که چرا از زمان اجرایی شدن تبصره ماده ۴۸یعنی سال۹۴ اکنون لب به سخن گشوده و آن را غیرقانونی می داند، خود نیازمند آسیب شناسی جداگانه است، آن چه اکنون اهمیت دارد، نقض فاحش چندین قانون عادی و اصول قانون اساسی و تعرض به تشریفات قانون گذاری مملکت است!

۱- تقریبا یک سال قبل آملی لاریجانی رئیس وقت قوه قضا براساس تبصره ماده۴۸، لیست وکلای مورد تابید قوه قضائیه را منتشر کرد و همین اقدام باعث توجه جامعه حقوقی و از همه مهمتر سیاسیون به این تبصره شد؛ زیرا این تبصره، دسترسی به وکیل را در تحقیقات مقدماتی جرائم مهمی همچون جرائم سیاسی و مطبوعاتی محدود می کرد. تبصره ای که به وضوح مخالف اصل آزادی انتخاب وکیل بود.

۲- تبصره ماده ۴۸ موصوف (الحاقی ۲۴خرداد۹۴) مقرر می دارد: «در جرائم علیه امنیت داخلی و خارجی و همچنین جرائم سازمان یافته که مجازات آنها مشمول ماده ۳۰۲ این قانون است، در مرحله تحقیقات مقدماتی باید وکیل یا وکلای خود را ازبین وکلای رسمی دادگستری که مورد تایید رئیس قوه قضائیه باشد انتخاب کنند. اسامی مزبور توسط رئیس قوه قضائیه اعلام می شود.»

 

۳- اصل ۸۵ قانون اساسی مقرر می دارد: «مجلس نمی تواند اختیار قانون گذاری را به شخص یا هیاتی واگذار کند ولی در موارد ضروری می تواند اختیار وضع بعضی از قوانین را با رعایت اصل۷۲ (عدم مغایرت با اسلام و با تصویب شورای نگهبان) به کمیسیون های داخلی خود تفیض کند. در این صورت این قوانین در مدتی که در مجلس تعیین می شود به صورت آزمایشی اجرا می شود و تصویب نهایی آنها با مجلس است….»

۴- قانون آیین دادرسی کیفری مصوب کمیسیون قضایی حقوقی مجلس شورای اسلامی در سال ۹۲ است که برای اجرای آزمایشی به مدت ۳سال به ریاست جمهوری ابلاغ و با امضای وی برای اجرا در اول اردیبهشت به وزارت دادگستری ابلاغ شد.

علی مطهری اما در جوابیه ای که به سایت الف می نویسد مدعی می شود که تبصره ماده۴۸ و دو مورد دیگر که ۲۴خرداد ۹۴ (دو سال پس از تصویب آزمایشی قانون آیین دادرسی کیفری) از طرف کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس به قانون مذکور الحاق می شود، هرگز برای تصویب اجرای آزمایشی به صحن علنی مجلس آورده نشده و مستقیما پس از تایید شورای نگهبان ابلاغ شده است . این کار صریحا  برخلاف اصل ۸۵ قانون اساسی است و چون حتی بر اساس ماده ۱قانون مدنی به امضای ریاست جمهوری نرسیده است و تنها امضای رئیس مجلس را دارد، پس تشریفات قانون گذاری را رعایت نکرده و بنابراین قانون شمرده نمی شود و شان رعایت قضایی ندارد.

۵- با وجود گذشت نزدیک به یک هفته از اولین موضع گیری علی مطهری، روسای قوای سه گانه، شورای نگهبان و حتی سایر نمایندگان در این خصوص سکوت کرده اند. عمق فاجعه جایی است که این تبصره مستقیما به حقوق زندانیان سیاسی مربوط است به علاوه این که این روند فقط به تبصره ماده ۴۸ محدود نمی شود و در مورد ضابط قضایی تلقی شدن سپاه پاسداران و حذف ماده ۱۰۹ و الزام حضور وکیل درتحقیقات مقدماتی نیز واقع شده است.

اما در مقابل نمایندگان مجلس از خرداد ۹۴ نه تنها در این خصوص سکوت کرده اند بلکه حتی در راستای رسانه ای کردن آن نکوشیده اند.

از طرفی حتی حضور رئیس جدید قوه هم باعث پرداختن به نکات چنین با اهمیتی، که جان و حیثیت و حقوق اساسی انسان ها را تحت تاثیر قرار می دهد، نشده است. با این عدم توجه، امید به اقدامات ظاهری ای همچون «صِرف دعوت به انتقاد از قوه قضاییه» و حتی ذره ای امید به ایجاد تغییر بر اساس این انتقادات رنگ نمی بازد؟!

 

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.