آیین های محرم وصفر در نیشابور

آیین های محرم وصفر در نیشابور

حلیم پزی، شبیه خوانی، علم سلامی و…

سید باقر میر علمدار / در ایام محرم وصفر به خصوص تاسوعا و عاشورا، مردم شهرستان نیشابور در قالب هئیت‌های عزاداری ضمن انجام مراسم ویژه سینه و زنجیرزنی به تهیه و پخت غذا -که اغلب حلیم است- مبادرت می‌ورزند که مخارج تهیه‌ی حلیم نیز توسط افراد خیّر تامین می‌شود.

در این روزها «عَلَم ها» را که نمادی از «سرو» به نشان آزادگی سالار شهیدان می باشد از تکایا و هیات ها بیرون می‌ آورند و در جلو هیئت توسط بزرگان وجوانان بر روی دست با خود حمل می کنند.

درشهر و روستاها و بسیاری از نقاط نیشابور، نمایش آیینی تعزیه (شبیه خوانی) برگزار می‌شود که در این نمایش مذهبی، گروه‌های تعزیه «شبیه خوان» بصورت نمایشی ونمادین با حرکات و خواندن مرثیه، «نوحه خوانی» می‌کنند و ماجرای روز عاشورا ومصائب اهل بیت را عیناً بازسازی می‌کنند. از معروف ترین «شبیه»ها می توان به مراسم روستاهای فدیشه و اسحق آباد اشاره کرد. جمعیت تماشاچیان میدان شبیه خوانی فدیشه تا ۱۰ هزار نفر نیز برآورد شده است.

در برخی روستاها، در بدو ورود هیئت‌های عزاداری روستاهای همجوار به مدخل روستا، عده‌ای از اهالی روستای محل عبور، علم به دست در حالی که علم ویژه ی عزاداری، پیشاپیش آن‌ها برده می‌شود، به پیشواز آنان می‌آیند و به اصطلاح به رسم «علم سلامی» به هم «سلام» می‌گویند و آن‌ ها را به میدان اصلی ده راهنمایی می‌کنند.

پس از گرد آمدن همه‌ی گروه‌ها در میدان اصلی، نمادی به اسم «نخل» را برمی‌دارند و دسته‌جمعی به سوی حسینیه و مسجد اصلی روستا روانه می‌شوند و پس از مراجعت از عزاداری، گروه‌ها بر حسب روستا، دسته دسته، به صرف ناهار فراخوانده می‌شوند.

در شهر نیشابور، دسته‌های گوناگون عزادار، در قالب هیئت‌های مختلف و با حرکت دادن «علم» (و علامت یا علمات) از گوشه و کنار شهر به خیابان اصلی آمده و در طول آن به حرکت و عزاداری می‌پردازند. در این مراسم که معمولا در مسجد جامع یا (میدان ایران) به پایان می رسد اشعاری در توصیف مظلومیت امام حسین(ع) و یاران اش خوانده می‌شود.

در روز اربعین حسینی نیز مراسم عزاداری و روضه‌خوانی در داخل تکایا و منازل برپا می شود و عده ای از بانوان نیشابوری، در صبح اربعین «شله زرد» را که از شب قبل آماده کرده‌اند، بین همسایه‌ها و آشنایان تقسیم می‌کنند.

مراسم عزاداری در مساجد، حسینیه ها و منازل در روزهای رحلت پیامبر(ص)، شهادت امام حسن(ع) و شهادت امام رضا(ع) نیز با احترام خاصی برگزار می‌گردد.

 

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.