آریو برزن قهرمان ملّی ایرانیان

14برگی از تقویم تاریخ ایران

 

آریوبرزن یکی از سرداران بزرگ تاریخ ایران در زمان هخامنشیان بود که در زمان حمله اسکندر مقدونی به ایران از سرزمین خود با شجاعت دفاع کرد و در این راه کشته شد . اسکندر مقدونی پس از پیروزی در سومین جنگ خود با ایرانیان که به جنگ آربل Arbel یا گوگامل Gqugamele مشهور است در سال ۳۳۱ پیش از میلاد مسیح ،بابل و شوش و استخر (در استان فارس کنونی) را از آن خود ساخت و تصمیم به دست یافتن به پارسه گرفت و به سوی پایتخت ایران حرکت کرد .

اسکندر سپاه خود را به دو بخش تقسیم کرد . یکی از بخش ها به فرماندهی شخصی به نام پارمن یونوس از راه جلگه رامهرمز و بهبهان  به سوی پارسه حرکت کرد و خود اسکندر نیز با سپاه سبک اسلحه ازراه کوهستان (کو ه های کهگیلویه) روانه پایتخت ایران شد و در تنگه های در بند پارس با مقاومت ایرانیان روبرو شد.

درجنگ در بند پارس آخرین پاسداران ایران با شماری اندک به فرماندهی آریوبرزن در برابر سپاهیان پرشماراسکندر مقدونی دلاورانه از میهن خویش دفاع کردند و بی پروا با سپاهیان اسکندر به مقابله پرداختند و بسیاری از آنان را به خاک نشاندند و سر انجام توانستند سپاه اسکندر را به عقب نشینی وادارند .

با وجود آریوبرزن و پاسدارانی که جانانه از میهن خویش دفاع می نمودند گذرسپاهیان اسکندر از این تنگه های کوهستانی غیر ممکن بود . پس اسکندر به نقشه ی جنگی ایرانیان در جنگ ترموپیل Thermopyle روی آورد و با کمک یک اسیر ایرانی ، آریوبرزن را دور زد و از بیراهه ها و تنگه های سخت کوهستانی خود را به پشت سربازان پارس رسانید و آنان را به محاصره گرفت.  پس از اتمام جنگ نیز عمر آن اسیر چندان دوامی نیاورد و به دستور اسکندر به دلیل خیانت کشته شد.

آریو برزن با ۴۰ سواره و ۵ هزار سرباز پیاده و وارد کردن تلفات سنگین به دشمن ، خط محاصره اسکندر را شکست و برای یاری به پایتخت به سوی پارسه شتافت ولی سپاهیانی که اسکندر دستور داده بود از راه جلگه به طرف پارسه بروند ،پیش از رسیدن او به شهر دست یافته بودند .

آریو برزن با وجود دست تصرف پایتخت به دست سربازان اسکندر و در حالی که سپاهیان دشمن سخت در حالی تعقیب او بودند حاضر به تسلیم نشد و آنقدر در پیکار با دشمن پافشاری کرد که همه ی یارانش از پای افتادند و جنگ وقتی به پایان رسید که آخرین سرباز پارسی زیر فرمان آریوبرزن به خاک افتاده بود.

در کتاب اتیلا نوشته  لویزدول آمده که در آخرین نبرد اسکندر که از شجاعت آریوبرزن خوشش آمده بود به او پیشنهاد داده بود که تسلیم شود تا مجبور به کشتن او نشود ولی آریوبرزن گفته بود: «شاه ایران مرا به اینجا فرستاده تا ازاین مکان دفاع کنم و من تا جان در بدن دارم ازاین مکان دفاع خواهم کرد.»

اسکندر نیز در جواب او گفته بود: «شاه تو فرار کرده . تو نیز تسلیم شو تا به پاس شجاعتت تو را فرمانروای ایران کنم.»

ولی آریو برزن درپاسخ گفته بود : «پس حالا که شاه رفته من نیزدراین مکان می مانم و آن قدر مبارزه می کنم تا بمیرم» و اسکندر که پایداری او را دیده بود ، دستورداد تا او را از راه دور و با نیزه و تیر بزنند.

آنها آنقدر با تیر و نیزه او را زدند که یک نقطه سالم در بدن او باقی نماند.پس از مرگ او را درهمان محل به خاک سپردند و روی قبر او نوشتند «به یاد لئونیداس»

دلاوری های آریو برزن، یکی از فصول تحسین برانگیز تاریخ ایرانیان را تشکیل می دهد و نمونه ای از جان گذشتگی ایرانی درراه میهن را بازتاب می دهد.

آریو برزن و مردانش درست ۱۵۰ سال پس از ایستادگی لئونیداس دست به این مقاومت دلیرانه در برابر دشمن متجاوز زدند. لئونیداس پادشاه اسپارتی ها بود که در سال ۴۸۰ پیش از میلاد، دفاع از تنگه ترموپیل در برابر حمله  ارتش ایران به خاک یونان را برعهده گرفته بود. و سرنوشتی همانند آریو برزن داشت . یونانیان درمحل بر زمین افتادن لئونیداس، یک پارک و بنای یاد بود ساخته و مجسمه او را برپا داشته اند و واپسین سخنانش را بر سنگ حک کرده اند تا از او سپاسگزاری شده باشد و همه ی گردشگرانی که از ترموپیل دیدن می کنند ، این آخرین پیام لئونیداس را با خود به کشورهایشان می برند:

«ای رهگذر، به مردم لاکونی (اسپارت) بگو که ما در اینجا به خون خفته ایم تا وفاداریمان را به قوانین میهن ثابت کرده باشیم. «

اما برخلاف تجلیل وقدرشناسی یی که یونانیان از لئونیداس داشته اند، باید گفت که در ایران ، ازآریو برزن که نماد دلاوری ومقاومت دربرابر بیگانه بوده ، جز چند سطر ترجمه از منابع دیگران اثری در دست نیست ونیز مجسمه ی نصب شده ی وی در میدانی به همین نام در یاسوج ، را تصمیم گرفته اند از دروازه شهر یاسوج به گوشه ای خلوت منتقل کنند!؟

(ر ک : گزیده ای از فرهنگ و تاریخ جهان، نوشته شده توسط فریدون زنگنه در گروه اسکندر مقدونی ، هخامنشیان و نیز سایت تاریخ ایرانیان دراین روز)

 

به اشتراک بگذارید:


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.