در نتیجه ارتباط صنعت و معدن با دانشگاه و با مشارکت شرکت تعاونی معدن فیروزه و دانشگاه نیشابور؛
کارگاه گوهرتراشی دانشگاه نیشابور تجهیز و به بهرهبرداری رسید
از پژوهش و شناسنامه دار شدن تا توسعه تجارت جهانی و گردشگری فیروزه
در سفر مدیرکل نظارت بر طرحهای عمرانی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به دانشگاه نیشابور، کارگاه گوهرتراشی دانشکده هنر با حضور جمعی از مسئولان دانشگاه بهطور رسمی افتتاح شد.
دکتر اکبرپور در این مراسم اظهار داشت: کارگاه گوهرتراشی فرصتی ارزشمند برای پیوند میان آموزش و مهارتآموزی است که ضمن ارتقای توانمندیهای هنری، زمینه اشتغال و خلاقیت را نیز گسترش میدهد. امیدواریم اینگونه طرحها الگویی مؤثر برای سایر دانشگاههای کشور باشد و مسیر توسعه پایدار آموزش عالی را هموارتر سازد.
دکتر صادقی سمرجانی رییس دانشگاه نیشابور در این مراسم ضمن ابراز خرسندی از افتتاح کارگاه مذکور، بر ضرورت تعامل و ارتباط صنعت ومعدن با دانشگاه تاکید کرد و همین کارگاه را از ثمرات مثبت آن دانست.
دکتر زهرا مختاری، رئیس دانشکده فناوریهای نوین بینرشتهای دانشگاه نیشابور به خبرنگار ما گفت: پس از ماهها برنامهریزی و تلاش، درهای کارگاه تخصصی تراش فیروزه و گوهرسنگها با محوریت تراش دامله به روی استعدادهای جوان دانشگاه گشوده شد.
وی تصریح کرد: این کارگاه به عنوان بستری آموزشی-کاربردی، فرصتی را برای دانشجویان مقطع کارشناسی رشته های طراحی طلا و جواهر، و کارشناسی ارشد گوهرشناسی کاربردی و کانیهای صنعتی و سایر علاقهمندان فراهم میکند تا با یادگیری اصول طراحی و تراش سنگهای قیمتی، گامی در مسیر تبدیل ایدههای هنری به محصولات باکیفیت بردارند و خلاقیت خود را در این عرصه به منصه ظهور برسانند.
مختاری افزود: این پروژه که با همکاری هیأت مدیره معدن فیروزه نیشابور و پشتیبانی همهجانبه دانشکده فناوریهای نوین بینرشتهای به ثمر نشسته، تأکیدی بر اهمیت «تراش اصولی» به عنوان حلقه گمشده بین معدن و بازار است. در این کارگاه ثابت میشود که یک تراش دقیق و هنرمندانه میتواند سرنوشت یک سنگ را از یک ماده خام به یک اثر ماندگار تبدیل کند.
این استاد دانشگاه یادآور شد: این همکاری نمونهای درخشان از پیوند دانشگاه و صنعت برای پرورش نسل جدیدی از هنرمندان – مهندسان است که میتوانند سرمایههای ملی را به ارزشهای جهانی تبدیل کنند.
وی تاکید کرد: ما بر این باوریم که تراش، تنها یک مهارت نیست، بلکه زبانی برای گفتگو با سنگ و آشکار کردن داستان منحصربهفرد درون آن است. اینجا جایی است که هنر سنتی، علم روز و سرمایههای ملی در کنار هم قرار میگیرند تا آیندهای درخشان را برای صنعت گوهرسنگهای ایران رقم بزنند.
دکتر حامد فضلیانی، عضو هیات علمی دانشگاه نیشابور، مدیرعامل شرکت تعاونی معدن فیروزه و عضو شورای ارتباط با صنعت دانشگاه نیشابور و از چهرههای فعال حوزه صنعت و دانشگاه در نیشابور به خبرنگار ما گفت: در سالهای اخیر با تأکید بر توسعه تعامل میان بخش دانشگاهی و صنعتی، گامهای مؤثری در زمینه پیوند علم و تولید برداشته است.
وی به نحوه شکلگیری این ارتباط اشاره کرد و گفت دانشگاه نیشابور برنامهریزی لازم برای افزایش تعاملات بین صنعت و دانشگاه را در دستور کار قرار داده است. نخستین برنامه عملی در همین رابطه، رویدادی بود که هفته گذشته با حضور صنعتگران و استادان دانشگاه برگزار شد ویکی از نخستین ثمرات ملموس این رویکرد به شمار میرفت.
فضلیانی افزود: پس از استقبال اولیه از این طرح تلاش می شود در ادامه یک ماه را به عنوان روز صنعت در دانشگاه از حضور مدیران صنایع بهره مند شویم و ماه بعد دانشگاهیان از واحدهای صنعتی بازدید کنند. هدف از این کار تقویت ارتباط متقابل است تا فعالان صنعتی با ظرفیتهای علمی آشنا شوند و اعضای هیئت علمی نیز از نیازهای واقعی صنعت آگاهی یابند. هنوز آشنایی و شناخت کافی بین دو طرف شکل نگرفته و برگزاری مستمر چنین برنامههایی میتواند این فاصله را کاهش دهد.
دکتر فضلیانی با اشاره به تجربهی همکاری دانشگاه و صنعت در حوزهی گوهرسنگها و فیروزه یادآور شد: ایدهی این همکاری در همایش “فیروزه صنعت و فرهنگ” در سال ۹۶ شکل گرفت؛ جایی که کارشناسان دانشگاهی و فعالان معدنی به این نتیجه رسیدند که صنعت فیروزه هنوز از پشتوانه علمی و پژوهشی کافی برخوردار نیست. نتیجهی این همافزایی، راهاندازی دو رشته مهم در دانشگاه نیشابور بود: کارشناسی «طراحی و ساخت طلا و جواهر» در سال ۱۴۰۰ و کارشناسی ارشد «گوهرشناسی» در سال ۱۴۰۱.
او تاکید کرد: این دو رشته آغاز راهی جدید در آموزش و پژوهش گوهرسنگها هستند. اکنون گروه گوهرشناسی سه عضو هیئت علمی دارد و گروه طراحی و ساخت طلا و جواهر نیز فعالیت قابل توجهی دارد. ۸۰ دانشجو در این دو رشته مشغول تحصیلاند و فعالیت های آموزشی و پژوهشی بسیار جدی در جریان است.
به گفته فضلیانی، گام بعدی توسعه فعالیتهای پژوهشی است، خصوصاً در زمینهی استانداردسازی و شناسنامهدار کردن فیروزه نیشابور. چرا که پیش نیاز شناسنامهدار کردن فیروزه تدوین استانداردهای دقیق برای سنجش کیفیت و پارامترهای گوهری فیروزه می باشد و پس از آن زمینه تجارت و ورود مؤثر به بازارهای جهانی ایجاد می شد. این بخش از کار، اساساً پژوهشی و مبتنی بر دانش است که بتوان این پارامترها را بررسی و تعیین کرد.
به گفتهی وی، در گام بعدی ایجاد «پژوهشکده فیروزه و گوهرسنگها» در دستور کار دانشگاه نیشابور قرار دارد که اخذ مجوز آن از وزارت علوم انجام شده و فرآیند مطالعاتی آن آغاز گردیده است.
فضلیانی با تأکید بر اینکه تحقق چنین اهدافی نیازمند زیرساختها و اراده جمعی است، خاطرنشان کرد: دانشگاه تاکنون با همه توان ورود کرده و معدن فیروزه نیز در اجرای پروژههای مشترک سهیم بوده، اما برای گسترش کار، پشتیبانی کل شهرستان ضروری است.
او درباره اهمیت اقتصادی این صنعت گفت: صنعت فیروزه تنها یک حوزه تخصصی محدود و تک وجهی نیست. در استان خراسان بیش از ۲۵ هزار نفر به طور مستقیم در این حوزه شاغلاند. در شهرستان فیروزه حدود ۴۸۰ نفر عضو اتحادیه فیروزهتراشان هستند. این اعداد نشان میدهد با یک صنعت بزرگ مواجهایم که علاوه بر جنبه تولیدی، ظرفیت وسیعی در گردشگری نیز دارد.
وی با اشاره به برنامههای مرتبط با «گردشگری فیروزه» توضیح داد: این حوزه میتواند شامل بخشهای متنوعی چون گردشگری تجاری، زمین گردشگری، گردشگری معدن، گردشگری فرهنگی و … باشد.
وی خبر داد: از سوی دانشگاهیان طرحی برای ثبت «ژئوپارک بینالود» در نیشابور بزرگ ارائه شده که در حال پیگیری در سطح استان است و ظرفیت گردشگری بالایی ایجاد می کند.
دکتر فضلیانی همچنین به موضوع «صنایع سوغات و هدایا» در استان خراسان اشاره کرد و گفت: صنعت فیروزه باید جایگاه محوری در این مجموعه داشته باشد. این سنگ گرانبها میتواند تصویر فرهنگی و اقتصادی استان را در سطح ملی و جهانی ارتقا دهد.
فضلیانی در ادامه به همکاری چند ساله شرکت تعاونی معدن فیروزه و دانشگاه اشاره کرد که در قالب تفاهمنامهای رسمی با هدف توسعه آموزش، پژوهش و فعالیتهای تحقیقاتی امضا شده است. به گفته او، راهاندازی کارگاه گوهرتراشی در دانشگاه نخستین گام اجرایی این تفاهمنامه بوده و قرار است دامنه همکاریها در آینده گستردهتر شود.
وی استانداردسازی فیروزه را یکی از ارکان توسعه پایدار این صنعت دانسته و معتقد است اجرای این طرح ضمن تقویت بنیه علمی دانشگاه، منافع علمی و اقتصادی فراوانی برای صنعت و دانشگاه به همراه خواهد داشت.
دکتر فضلیانی در پایان بر این نکته تأکید کرد که مسیر توسعهی علمی و صنعتی فیروزه نیشابور تازه آغاز شده است، اما پایههای آن محکم گذاشته شده و با تداوم همکاری دانشگاه، صنعت و نهادهای محلی، نیشابور بزرگ میتواند در آیندهی نزدیک جایگاه واقعی خود را به عنوان مرکز علمی و صنعتی گوهرسنگهای ایران و خاستگاه «فیروزه جهان» تثبیت کند.
تجهیزات کارگاهی که از سوی شرکت تعاونی معدن فیروزه برای این کارگاه در دانشگاه تهیه شده شامل دستگاههای تخصصی تراش، دستگاه های کاروِینگ و مجموعهای از ابزار فیروزهتراشی است.
به گفته فضلیانی، این امکانات میتواند زیرساختها های آموزش لازم در حوزه فیروزه و گوهرسنگ ها را فراهم آورد.
